Dlaczego poznajemy taoizm?

Na Drodze Arete poznajesz trzy wielkie tradycje filozoficzne, które mimo różnic prowadzą do podobnego celu – pomagają człowiekowi żyć mądrzej, spokojniej i bardziej świadomie.

Pierwszym filarem jest stoicyzm, który uczy panowania nad sobą i rozwijania charakteru.

Drugim jest buddyzm, który pomaga lepiej rozumieć własny umysł i ograniczać niepotrzebne cierpienie.

Trzecim filarem jest taoizm – filozofia harmonii z naturą, prostoty oraz życia zgodnego z naturalnym porządkiem świata.

Spośród tych trzech tradycji taoizm jest często najmniej znany. Nie oznacza to jednak, że jest mniej wartościowy. Wręcz przeciwnie. Wielu ludzi odkrywa, że właśnie taoizm pomaga odnaleźć spokój w świecie pełnym pośpiechu, presji i ciągłej rywalizacji.

W Bractwie Arete nie traktujemy taoizmu jako religii. Czerpiemy z niego przede wszystkim praktyczną filozofię życia oraz sposób patrzenia na rzeczywistość.

Kim był Laozi?

Za twórcę taoizmu uważa się Laozi (często zapisywanego również jako Lao Tzu).

Jego imię oznacza „Stary Mistrz”.

W przeciwieństwie do Buddy czy Marka Aureliusza, o życiu Laozi wiemy bardzo niewiele. Część historyków uważa, że był prawdziwą postacią, inni przypuszczają, że wokół jego osoby narosło wiele legend.

Według najbardziej znanej opowieści Laozi pracował jako archiwista na dworze cesarskim. Z czasem zniechęcił się do polityki, walki o władzę i ludzkiej chciwości.

Postanowił opuścić cywilizację i udać się na zachód.

Gdy dotarł do granicy państwa, strażnik rozpoznał wielkiego mędrca i poprosił go, aby przed odejściem pozostawił swoje nauki.

Laozi miał wtedy spisać krótkie dzieło liczące około pięciu tysięcy znaków.

Tak powstała Tao Te Ching – jedna z najważniejszych ksiąg filozoficznych w historii świata.

Do dziś inspiruje miliony ludzi.

Czym jest Tao?

Najważniejszym pojęciem taoizmu jest Tao.

Słowo to najczęściej tłumaczy się jako:

• Droga,
• Ścieżka,
• Naturalny porządek rzeczy,
• Sposób, w jaki funkcjonuje rzeczywistość.

Jednak żadne tłumaczenie nie oddaje w pełni jego znaczenia.

Już pierwsze zdanie Tao Te Ching mówi:

„Tao, które można opisać słowami, nie jest wiecznym Tao.”

Oznacza to, że rzeczywistość jest znacznie bogatsza niż nasze pojęcia i definicje.

Nie wszystko można zamknąć w słowach.

Nie wszystko trzeba kontrolować.

Nie wszystko trzeba wyjaśnić.

Czasami warto po prostu obserwować i doświadczać.

Życie zgodne z naturą

Taoizm zachęca człowieka, aby uczył się od natury.

Spójrz na rzekę.

Nie walczy z każdą przeszkodą.

Nie zatrzymuje się przed kamieniem.

Nie próbuje go zniszczyć.

Po prostu znajduje drogę.

Czasem płynie wokół.

Czasem powoli go wygładza.

Czasem zmienia swój bieg.

Rzeka osiąga cel nie dzięki sile, lecz dzięki wytrwałości.

To jedna z najważniejszych lekcji taoizmu.

Nie każdą przeszkodę trzeba pokonywać siłą.

Niektóre można ominąć.

Inne przeczekać.

Jeszcze inne zaakceptować.

Wu wei – działanie bez wymuszania

Jednym z najbardziej znanych pojęć taoizmu jest wu wei.

Dosłownie oznacza ono „niedziałanie”, ale takie tłumaczenie łatwo prowadzi do nieporozumień.

Wu wei nie oznacza lenistwa.

Nie oznacza bierności.

Nie oznacza rezygnacji.

Lepiej rozumieć je jako:

działanie bez niepotrzebnego wymuszania.

Wyobraź sobie doświadczonego muzyka.

Nie zastanawia się nad każdym ruchem dłoni.

Gra naturalnie.

Albo mistrza sztuk walki.

Nie wykonuje ruchów na siłę.

Jego ciało reaguje płynnie i spokojnie.

Podobnie wygląda życie zgodne z wu wei.

Działasz wtedy, gdy należy działać.

Odpoczywasz, gdy należy odpocząć.

Nie komplikujesz prostych spraw.

Nie walczysz z rzeczywistością tylko dlatego, że nie spełnia wszystkich Twoich oczekiwań.

Yin i Yang

Prawdopodobnie najbardziej znanym symbolem taoizmu jest Yin i Yang.

Dwie splecione części – czarna i biała – pokazują, że świat składa się z pozornych przeciwieństw.

Nie oznaczają dobra i zła.

Symbolizują raczej wzajemnie uzupełniające się siły.

Na przykład:

• dzień i noc,
• aktywność i odpoczynek,
• ruch i bezruch,
• siłę i łagodność,
• mówienie i słuchanie.

Każda część zawiera niewielki fragment drugiej.

To przypomnienie, że życie rzadko jest całkowicie czarne albo całkowicie białe.

Najczęściej prawda znajduje się pomiędzy skrajnościami.

Prostota

Laozi wielokrotnie podkreślał wartość prostoty.

Dzisiejszy świat zachęca nas do ciągłego posiadania więcej.

Więcej pieniędzy.

Więcej rzeczy.

Więcej obowiązków.

Więcej informacji.

Więcej sukcesów.

Taoizm zadaje inne pytanie:

Czy naprawdę tego potrzebujesz?

Być może większe szczęście przyniesie:

• mniej pośpiechu,
• mniej porównań,
• mniej hałasu,
• mniej zbędnych przedmiotów,
• więcej ciszy,
• więcej czasu,
• więcej obecności.

Prostota nie oznacza biedy.

Oznacza świadome wybieranie tego, co naprawdę ma wartość.

Elastyczność

Laozi często porównywał człowieka do drzewa.

Suche, sztywne drzewo łatwo pęka podczas burzy.

Młoda gałąź ugina się pod naporem wiatru, a potem wraca do swojej pozycji.

Podobnie jest z ludźmi.

Człowiek zbyt sztywny w swoich przekonaniach, planach i oczekiwaniach łatwiej ulega frustracji.

Elastyczność nie oznacza braku zasad.

Oznacza umiejętność dostosowania sposobu działania do zmieniających się okoliczności.

Taoizm w Bractwie Arete

W Bractwie Arete taoizm pomaga nam zachować równowagę.

Stoicyzm przypomina, aby panować nad sobą.

Buddyzm uczy obserwowania własnego umysłu.

Taoizm pokazuje, że nie wszystko trzeba kontrolować.

Nie każda walka jest potrzebna.

Nie każda przeszkoda wymaga frontalnego ataku.

Czasami najlepszym rozwiązaniem jest cierpliwość.

Czasami zmiana kierunku.

Czasami odpoczynek.

A czasami zaakceptowanie tego, że życie ma swój naturalny rytm.

Harmonia trzech filarów

W Bractwie Arete stoicyzm, buddyzm i taoizm nie konkurują ze sobą.

Przeciwnie – wzajemnie się uzupełniają.

Stoicyzm daje odwagę i dyscyplinę.

Buddyzm rozwija uważność i współczucie.

Taoizm przypomina o prostocie, cierpliwości i harmonii.

Można powiedzieć, że:

• stoicyzm uczy, jak zachować siłę,
• buddyzm uczy, jak zrozumieć własny umysł,
• taoizm uczy, jak płynąć z życiem, zamiast nieustannie z nim walczyć.

Dopiero połączenie tych trzech perspektyw tworzy fundament Drogi Arete.

Zakończenie

Taoizm nie zachęca do ucieczki od świata.

Nie mówi, że należy porzucić obowiązki lub przestać działać.

Przypomina natomiast, że największa siła nie zawsze objawia się hałasem, pośpiechem i walką.

Czasem największą siłą jest spokój.

Czasem cierpliwość.

Czasem umiejętność odpuszczenia.

A czasem odwaga, by zaufać naturalnemu rytmowi życia.

Dlatego taoizm jest trzecim filarem Drogi Arete.

Nie daje gotowych recept na każdą sytuację, ale uczy patrzeć na świat z większym spokojem, pokorą i elastycznością. Dzięki temu łatwiej odnaleźć własną drogę i żyć w harmonii zarówno z innymi ludźmi, jak i z samym sobą.